Al sinds 2009 ben ik in het bezit van zonnepanelen. Weliswaar met nog weinig Wattpiek (In Nederland is 1 Wattpiek ongeveer 0,85 kWh), maar wat een prachtige uitvinding. Amper onderhoud, goede opbrengst als de zon een beetje schijnen wil.
Inmiddels zijn er al panelen die een efficiëntie leveren van 22,6% en loopt de opbrengst in Wattpiek al op naar de 750 Wp. Zoals bij alle technologie geldt: waar een markt voor is, ontwikkelt het product zich snel. Dus vol die daken! Waar ruimte is, neerleggen die panelen. Doen!
Maar toch gebeurt dat niet. Waarom? Enkele overwegingen wil ik graag met jullie delen. Dat zijn:
Marktwerking in de energiemarkt
De belangrijkste reden is de marktwerking die in de energiemarkt moest worden ingevoerd. Dan zou er door meer concurrentie en transparantie voor de consument een lagere energieprijs en meer innovatie plaatsvinden. Dit betekende het einde van de monopoliepositie van energieleveranciers.Maar met die marktwerking is ook het behalen van winst een leidend principe geworden. Het gaat erom dat je als bedrijf voldoende winst maakt ten behoeve van de aandeelhouders. Winstmaximalisatie is waar het om draait. Weg met de saldering!
Netcongestie
Mede dankzij de saldering zijn zonnepanelen een daverend succes gebleken. Daarnaast is er met de komst van de vele windparken op zonnige dagen en dagen met veel wind te veel stroom op de markt. Dit leidt tot een negatieve stroomprijs. Prachtig toch, als je de energietransitie een warm hart toedraagt?Maar ja, al die stroom moet wel ergens naartoe. Niet alleen wordt er meer stroom geleverd, er wordt ook meer stroom gebruikt. Bedrijven die in het kader van CO2-reductie willen overschakelen op elektriciteit en stoppen met gas lopen tegen een probleem aan. Wat blijkt? De mensen die verantwoordelijk zijn voor het transport van al die stroom hebben behoorlijk geslapen. Nooit gedacht dat het zo snel zou gaan, nee, geen enkele voorspelling die dit aankondigde. Inmiddels wakker geschud, zijn de netbeheerders druk doende.
Energieleveranciers als handelaren
Energieleveranciers, als marktpartij, zijn eigenlijk – enkele uitzonderingen daargelaten – geen leveranciers van stroom, maar handelaren in stroom. Zij kopen stroom in en verkopen die weer aan iedereen die het wil hebben, uiteraard met een marge, anders kan het bedrijf niet bestaan.Daarom lobbyen ze om de saldering af te schaffen. Dat helpt de schatkist ook nog eens flink. En zo zijn er allerlei slimmigheidjes bedacht om van die vermaledijde saldering af te komen, zoals terugleverkosten. Vandebron was de eerste. Gesteund door de Autoriteit Consument en Markt (ACM) die concludeerde dat de extra kosten die deze leveranciers maken in het geval van huishoudens met zonnepanelen bestaan uit hogere inkoopkosten, hogere onbalanskosten en kosten die veroorzaakt worden door de salderingsregeling.
Binnen no time hebben alle leveranciers die conclusie overgenomen en zitten we als consument met een onoverzichtelijke markt waarbij het langzamerhand onmogelijk is te bepalen bij wie je nu het beste je contract kunt afsluiten.
Overheid en marktwerking
Een overheid die marktwerking onderschrijft, durft vervolgens niet op te treden en gebruikt termen als dat de terugleververgoeding “redelijk” moet zijn. Het mooiste voorbeeld is Greenchoice, die al heeft aangekondigd dat je straks als panelenbezitter het wel kunt schudden. De terugleververgoeding bij Greenchoice is vanaf 1-1-2027 netto 0,05434 euro per kWh. Haal daar de terugleverkosten van 0,05184 euro vanaf, en je houdt daar netto een terugleververgoeding van 0,0025 euro aan over. Redelijk?
Grote stappen, snel thuis. Wat is mijn conclusie in dit verhaal? Meer eigen coöperaties die eigen leden van stroom voorzien. En vooral hopen dat de politiek in gaat zien dat de energietransitie niet gebaat is bij marktwerking.
Evert Mulder, bestuurslid Zonnedaken
